Darwin sizi seviyor

Sigmund Freud Darwin’in Evrim Teorisi’nin etkilerini anlatırken şöyle demişti; “Zamanın içinde insanlık, bilimin ellerinden gelen darbelerle iki kez naif öz sevgisinin incinmesinin acısını yaşamak zorunda kalmıştır. Birincisi, Dünyanın evrenin merkezinde olmadığını, akıl almaz büyüklükte bir gezegenler sistemi içinde bir nokta olduğunu anladığında.. İkincisi, biyolojik araştırmalar özel yaratılmışlık ayrıcalığını elinden alıp soykütüğünü hayvanlar alemine düşürdüğünde… “

Teori ortaya atıldığından ve pek çok deneyle kanıtlandığından bu yana da aynı yorumlara neden oldu. İnsanlar ortaya atıldığı günden bu yana bu teoriye ikircikli bir tavırla yaklaştılar. Bu teori “başka bir şey” söylüyordu. Çok farklı, radikal, yıkıcı bir şey. Onun bu yıkıcılığından Darwin bile ürkmüştü. Beagle gemisindeki o meşhur yolculuğundan döndüğünde ve teorisini bitirdiğinde bu yüzden onu 24 yıl sonra açıkladı. O bile, ürettiği teoriden korkmuştu. Bu kuram, Tanrıların ateşini çalabilir miydi? Darwin, bir yakınına yazdığı mektupta Evrimcilik ile Tanrıcılığın aslında çelişmediğini iddia etmişti. O aslında, “yumuşak başlı bir devrimciydi.” Teorisinin felsefi anlamıyla ilgilenmiyordu.

Ama marksist-materyalist düşünce bu teoriyle fazlasıyla ilgilendi. Karl Marks, Engels’e yazdığı mektupta “Kaba bir İngiliz tarzıyla yazılmış olmasına rağmen bu kitap görüşümüzün doğa tarihindeki temelini içermektedir.” diyecekti.

Dünya; kör ve amaçsız bir tesadüfler zincirinin sonucuysa; ne gibi bir anlama sahipti? Buradaki yaşamın ne gibi bir anlamı vardı? Manası neydi?

Bu soruların cevaplarını kendi içinde bulamayanlar Ateistlere yüklendiler; “siz ahlaksızsınız, maneviyatınız yok”.. Ateizmi psikolojik bir rahatsızlık olarak görüp bunun üzerine araştırmalar yapanlar bile çıktı. Ortak kanı aynıydı; canlılığın evrimci açıklaması da ona inanan da ‘soğuk’tur.

Marksist terminolojide “yabancılaşma” olarak anılan bir kelime vardır; kişinin hayatın onun hoşuna gitmeyen gerçeklerine karşı yumuşacık bir battaniye işlevi gören “yalanlara” inanması ve kendi kimliğini bunun üzerinden tanımlamasına işaret eder. Bu insan davranışının doğal bir sonucudur. İnsan sadece fiziksel tehlikelere karşı sığınmaz. Yok oluşa karşı sığınmak ister, felaketlere karşı sığınmak ister, çocuklarının ölümüne karşı sığınmak ister. Bunu ona garanti edemeyen sistemin yanında durmak istemez. Temelde kendi istekleri ve saplantılarıyla alakalı olan bu durumu bir süre sonra gerçeğin kendisi zanneder. Ve artık; insan kendi gerçeklerine, yaşadığı evrene yabancılaşmıştır.

Tarih boyunca üretilen Tanrılar; aynı zamanda toplumun beklentilerini de “karşılamıştır.” Savaş varsa yardım eder, sel basarsa arkandadır, yakıcı güneşe karşı korur.

Engels bir yazısında materyalizmi, “insanın kendisine masal anlatmayı bırakması” olarak tarif eder. Bir anlamda evrimsel düşünce; insanın kendisine evren konusunda masal anlatmayı bırakması değil midir? Ona; “seni selden, savaşlardan koruyan gizli bir Tanrı yok, bulutların üzerinden seni izlemiyor, ölünce tekrar dirilmeyeceksin, bu dünyada olan iyi ve kötü şeylerin başka bir dünyada karşılığı yok.” demek değil midir?

Peki bu dünyanın “büyüsünü” bozar mı?

İşte bu yazıya “Darwin sizi seviyor.” başlığını atmamın nedeni de buydu. Hayır, tam tersine; buradaki yaşamın bu şekildeki oluşumu onu daha da anlamlı kılar. Bu dünyada olan sorunların ancak bu dünyada çözülebilecek olduğuna yönelik inanç insanı kendisine ve yaşadığı topluma karşı sorumlu kılar. Che’yi dağlara, Deniz’leri idam sehpalarına götüren “sorumluluk” bu değil midir? Materyalizmin biricik öğretmeni Georges Pulitzer’in kurşuna dizilmesine neden olan da bu sorumluluk değil midir?

“Mana arayışı”; genelde “eşyanın” kendisinde sürer. Bu bakımdan eşyanın yapısı gayet önemlidir. Böyle olduğunda; yaşamın ve aklımıza gelebilecek her şeyin kör bir sürecin büyük oranda kaza eseri gerçekleşmiş bir sonucu olması, onu bir Tanrı’nın yarattığından daha “soğuk” kılıyor gibi görünüyor.

Oysa böyle düşünmemiz için herhangi bir neden yok. Dikkat ettiğimizde; “mananın” eşyada değil bizim ona bakış açımızda filizlendiğini fark edebilirsiniz. Sizin için değeri olan bir eşyayı düşünün. Saat, elbise, oyuncak ya da başka küçük bir şey olabilir bu. Bunlar sizin için neden değerlidir? Genellikle ya veren kişi değerlidir ya da sizin onu alış biçiminiz (mesela kazandığınız ilk parayla almanız) ona değer katar. Ama özünde baktığınızda; o eşyanın onu diğerlerinden özel kılacak “kendiliğinden” hiç bir özelliği yok. Ona değer katan sizsiniz. Ona “manevi değer” atfeden sizsiniz. Buradan rahatlıkla dünyanın maddeci açıklanışının maneviyatı öldürmediğini; öyle zannedilmesinin insanın mana arayışı konusundaki alışkanlıkları olduğunu söyleyebiliriz.

Sadece bu mu? Hayır. Darwin sizi seviyor’dan daha doğru bir ifade şudur; “Sizi sadece Darwin seviyor.” Sizi bir insan yerine koyan, ulusal-etnik-dini tüm farklılıkları ortadan kaldıran, hatalarınızın yüzünden sizi cayır cayır yakmayan, azaplı işkencelere gark etmeyen, benimsediğin dinsel inancın Tanrı konusundaki değişik fikri nedeniyle sizi “pislik” görmeyen tek düşünce Darwinizmdir.

Bu yüzden dünyada din; her türden ayrımcılığın, ırkçılığın, aşağılamanın yanında onlara tay gitmektedir. Daha geçtiğimiz yıllarda yanıbaşımızdaki savaşta milyonlarca sivil öldü. O savaşın nedeni petroldü belki, peki o kadar asker ve tüm Amerikan halkı ne kullanılarak oraya sürüklendi?

Katoliklerin “the Holy War” kavramını bilir misiniz? Peki ya Müslümanların cihadını? Hasdik Yahudilerinin kendi gibi olmayan insanların dokundukları yiyecekleri bile yemediğini? Bugün bile bir savaşa ikna için en kullanışlı argümanın din olduğunu? İslam ülkelerinin bir kısmında eşcinselliğin cezasının ölüm olduğunu? Halife Ömer döneminde ise eşcinsellerin diri diri toprağa gömüldüğünü? Beni Kureyza kabilesini bilir misiniz? Gazze’de yapılan katliamı duydunuz mu? Peki, darmadığın ettikleri evde kurşuna dizdikleri insanların cesetlerini önemsemeden elindeki Tevrat’la ibadet edenleri de gördünüz mü? Tekbir getirerek yakılan bir otel anımsıyor musunuz? Havaya uçan bir metro? Sokak ortasında kurşunlanan bir yönetmen?

Tüm bunların nedeni gayet belli. Peki hala dinin dünyaya anlam kattığını düşünüyor musunuz? Ölen ve öldüren insanlara, insanlar arasındaki kinin nedenine “anlam” mı diyorsunuz? Dünyayı bu mu anlamlandırıyor?

Bırakalım öyleyse, bizim “kalp gözümüz” kapalı kalsın. Dünyanın bu anlamını fark etmesek de olur!

Bizi çok “seven, “merhametli” Tanrı’nın inanılmaz işkencelerine maruz kalalım. Tanrı sizi seviyor..

Darwin de öyle! Hem de daha çok!

Etiket:charles darwin, darwinizm, din, evrim teorisi

Posted in: Düşünce